1 września w Wieluniu: Tusk inauguruje rok szkolny apelem o szacunek i pamięć

Inauguracja roku szkolnego w cieniu historycznej rocznicy

1 września 2026 r. w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu odbyła się uroczysta inauguracja roku szkolnego 2026/2027, na którą przybył Prezes Rady Ministrów Donald Tusk. Wybór miejsca nie był przypadkowy – to właśnie w Wieluniu, 1 września 1939 roku, niemieckie bomby spadły na uśpione miasto, rozpoczynając jeden z najbardziej tragicznych rozdziałów w historii Polski i Europy.

Premier, zanim wszedł do szkoły, złożył hołd ofiarom września, zapalając znicz przy pomniku upamiętniającym poległych. W rozmowie z mediami podkreślił, że data ta łączy dwa ważne doświadczenia – radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. W swoim wystąpieniu zwrócił się bezpośrednio do uczniów, nauczycieli i rodziców, wskazując, że lekcja historii powinna być dla młodego pokolenia moralnym kompasem.

Wieleń 1939 – symbol barbarzyństwa i ostrzeżenie na przyszłość

Atak III Rzeszy na Wieluń uznaje się za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej, obok bardziej znanego ostrzału Westerplatte. Niemieckie naloty, przeprowadzone nad ranem, pochłonęły życie co najmniej 1200 osób, a centrum miasta zostało zniszczone w 90 procentach. Te liczby do dziś porażają i stanowią dowód na to, jak łatwo nienawiść i pogarda mogą przerodzić się w niewyobrażalne okrucieństwo.

Premier Tusk, cytując słowa wypowiedziane podczas uroczystości, zaznaczył, że spór o to, gdzie dokładnie zaczęła się wojna, ma drugorzędne znaczenie. Kluczowe jest, aby wszędzie na świecie pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest jej uniknięcie. Ta refleksja – dodał – nie oznacza wyłącznie znajomości dat i faktów, ale głęboką analizę mechanizmów, które prowadzą do tragedii.

Wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Apel do młodych: szacunek, wrażliwość, reagowanie na przemoc

W swoim przemówieniu premier zwrócił szczególną uwagę na współczesne wyzwania stojące przed polską szkołą. Podkreślił, że 1 września w każdej szkole powinna towarzyszyć świadomość, iż nienawiść, pogarda, przemoc i agresja prowadzą wyłącznie do zła. Zwrócił się do uczniów z prośbą, aby traktowali swoich rówieśników z szacunkiem, reagowali na przemoc i nie pozostawali obojętni na agresywną głupotę.

Premier zauważył, że młode pokolenia nie są dziś narażone na dramaty i ofiary, których doświadczali ich przodkowie, ale to od nich zależy, czy Polska pozostanie bezpiecznym i wolnym krajem. Ta odpowiedzialność – jak mówił – zaczyna się od codziennych postaw: wzajemnego szacunku, respektowania odmiennych opinii, pomocy słabszym. W polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, również na tle narodowościowym, dlatego tak ważne jest budowanie wspólnoty opartej na dialogu.

Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Świadkowie historii – rozmowa z ocalałymi z bombardowania

Przed oficjalną częścią uroczystości premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku w Wieluniu. W tym symbolicznym miejscu rozmawiał z Panią Anielą i Panem Eugeniuszem – świadkami bombardowania miasta, którzy jako dzieci doświadczyli piekła niemieckich nalotów. Ich relacje, pełne bolesnych wspomnień, są bezcennym świadectwem dla młodych pokoleń i przestrogą przed skutkami ekstremalnych ideologii.

Rozmowa z ocalałymi wpisuje się w szerszy kontekst polityki historycznej państwa, która kładzie nacisk na pielęgnowanie pamięci o ofiarach wojny. Premier wielokrotnie podkreślał, że znajomość historii i refleksja nad jej znaczeniem kształtują moralny kompas, który pozwala odróżniać dobro od zła i rozpoznawać zagrożenia, zanim doprowadzą do tragedii.

Co to oznacza dla Torunia i regionu?

Chociaż uroczystości odbyły się w Wieluniu, apel premiera ma uniwersalne przesłanie, które szczególnie mocno wybrzmiewa w miastach o bogatej historii, takich jak Toruń. Nasze miasto, które w czasie II wojny światowej również doświadczyło okupacji i zniszczeń, pamięta o ofiarach tamtych wydarzeń. Lokalne szkoły, w tym Zespół Szkół nr 1, mogą czerpać z tych doświadczeń, organizując lekcje historii poświęcone wojnie i jej konsekwencjom.

Dla toruńskich nauczycieli i uczniów słowa premiera są zachętą do włączenia się w ogólnopolskie inicjatywy edukacyjne, takie jak programy „Szkoła Pamięta” czy „Kresy”. Warto, aby w naszych szkołach, podobnie jak w Wieluniu, odbywały się spotkania ze świadkami historii, debaty oksfordzkie na temat odpowiedzialności obywatelskiej oraz projekty wolontariackie wspierające osoby potrzebujące. To właśnie od tych codziennych działań zależy, czy przesłanie o szacunku i wrażliwości stanie się trwałym elementem wychowania młodych torunian.

• 1 września 2026 r. – data inauguracji roku szkolnego w Wieluniu
• 1200 ofiar – bilans niemieckich nalotów na Wieluń w 1939 r.
• 90% – stopień zniszczenia centrum Wielunia podczas bombardowania
• 87 lat – tyle minęło od wybuchu II wojny światowej
• 2026/2027 – nowy rok szkolny w polskich szkołach