35 lat na czele biskupińskiego muzeum. Nie żyje Wiesław Zajączkowski, twórca festynów archeologicznych

Przez 35 lat kierował Muzeum Archeologicznym w Biskupinie, a jego nazwisko na zawsze zapisało się w historii polskiej archeologii. Wiesław Zajączkowski, inicjator słynnych festynów archeologicznych i wizjoner, który uczynił z Biskupina turystyczną wizytówkę regionu, odszedł, pozostawiając po sobie dzieło, które przyciąga tłumy z całego świata. Kim był człowiek, który odmienił oblicze jednego z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Europie?

Od asystenta do dyrektora – droga do Biskupina

Przygoda Wiesława Zajączkowskiego z Biskupinem rozpoczęła się na początku lat 70. XX wieku, gdy jako młody absolwent Uniwersytetu Warszawskiego objął stanowisko asystenta do spraw biskupińskich wykopalisk i rezerwatu u boku prof. Zdzisława Adama Rajewskiego, wybitnego twórcy polskiej szkoły archeologicznej. To właśnie od tego mentora Zajączkowski uczył się fachu, który później zaowocował niezwykłym dorobkiem.

W 1983 roku objął funkcję dyrektora muzeum i sprawował ją nieprzerwanie aż do 2017 roku. Przez te trzy i pół dekady nie tylko zarządzał placówką, ale przede wszystkim ją współtworzył – nadając jej nowoczesny charakter i otwierając na świat. Jego wizja i konsekwencja sprawiły, że Biskupin stał się miejscem rozpoznawalnym daleko poza granicami kraju.

Festyny archeologiczne – dzieło życia

To właśnie Wiesław Zajączkowski wymyślił i przez lata doskonalił festyny archeologiczne, które stały się sztandarową imprezą biskupińską. Co roku przyciągają one tysiące turystów z Polski i zagranicy, oferując nie tylko rekonstrukcje historyczne, ale i żywą lekcję przeszłości. Pomysł, który narodził się w głowie dyrektora, przerodził się w wydarzenie o międzynarodowej renomie.

Pod jego kierownictwem muzeum nie tylko organizowało spektakularne imprezy, ale też rozwijało się naukowo. Zajączkowski umocnił pozycję placówki w dziedzinie archeologii doświadczalnej, zyskując uznanie w międzynarodowym środowisku muzealników. Za jego kadencji powstały nowoczesne centrum obsługi ruchu turystycznego, zaplecze edukacyjne oraz ośrodek badań dendrochronologicznych – wszystko to z myślą o przyszłych pokoleniach.

Europa Nostra i odznaczenia państwowe

Największym powodem do dumy było jednak wyróżnienie, które często nazywane jest „Noblem w dziedzinie dziedzictwa kulturowego”. Europejska nagroda Europa Nostra trafiła do Biskupina właśnie za kadencji Wiesława Zajączkowskiego, co potwierdziło międzynarodową rangę placówki. To wyróżnienie było ukoronowaniem lat ciężkiej pracy i dowodem na to, że polskie muzealnictwo stoi na najwyższym światowym poziomie.

Za swoje zasługi Zajączkowski otrzymał także Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski nadany przez prezydenta RP oraz Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Był również laureatem Nagrody Marszałka Województwa w dziedzinie kultury za 2013 rok. Sam jednak skromnie przyznawał, że sukces to zasługa zespołu i odrobiny szczęścia.

Miałem dużo szczęścia do ludzi i generalnie szczęścia. Oczywiście, stała za tym praca, nigdy się nie obijałem, starałem się robić wszystko z głową, wieloletnimi planami i wizją.

Wiesław Zajączkowski, dyrektor Muzeum Archeologicznego w Biskupinie w latach 1983-2017

Dziedzictwo, które zostaje

Śmierć Wiesława Zajączkowskiego to ogromna strata dla lokalnej społeczności, ale także dla całego środowiska muzealniczego w Polsce i Europie. Jego dorobek jest jednak trwały – festyny archeologiczne, które wymyślił, wciąż przyciągają tłumy, a muzeum w Biskupinie pozostaje jednym z najważniejszych punktów na kulturalnej mapie regionu. To dzięki niemu Biskupin stał się miejscem, które zna cały świat.

Dla mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego to nie tylko historia o dyrektorze muzeum, ale opowieść o człowieku, który potrafił połączyć naukę z turystyką, tworząc produkt, który napędza lokalną gospodarkę i buduje tożsamość. Jego wizja pokazała, że dziedzictwo kulturowe może być żywe i atrakcyjne dla współczesnego odbiorcy.

Wiesław Zajączkowski zostanie zapamiętany jako wybitny organizator, wizjoner i człowiek, który z pasją oddawał się swojej pracy. Jego następcy mają przed sobą trudne zadanie, ale też solidne fundamenty, na których mogą budować przyszłość biskupińskiego muzeum. Informacje o uroczystościach pogrzebowych zostaną podane w późniejszym terminie.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego