Starsze niż piramidy. Kujawskie grobowce megalityczne z nową instytucją kultury

Na kujawskiej ziemi, w Wietrzychowicach, kryje się zabytek, który wyprzedza egipskie piramidy o tysiąclecia. Wzniesione 5,5 tysiąca lat temu grobowce megalityczne wkrótce zyskają nowego opiekuna – samorząd województwa kujawsko-pomorskiego. To krok, który ma przekształcić to niezwykłe stanowisko archeologiczne w rozpoznawalny na skalę kraju punkt na mapie regionu.

Nowa instytucja kultury dla megalitycznych grobowców

Marszałek Piotr Całbecki zapowiedział utworzenie nowej jednostki samorządu województwa, która przejmie opiekę nad cmentarzyskiem w Wietrzychowicach. Instytucja ma zająć się nie tylko ochroną zabytku, ale także jego promocją i prowadzeniem dalszych badań naukowych. W planach jest również budowa pawilonu muzealnego, który umożliwi prezentację znalezisk i obsługę turystów.

– To położone na skraju naszego województwa miejsce skrywa jeszcze wiele tajemnic i będzie przedmiotem dalszych badań naukowych. Chcemy, by ten ślad osadnictwa stał się rozpoznawalny tak jak Biskupin, nasze najbardziej znane muzeum archeologiczne – deklaruje marszałek Piotr Całbecki.

Szczegółowa koncepcja nowej instytucji powstanie we współpracy samorządu województwa z samorządem Izbicy Kujawskiej oraz archeologami prowadzącymi badania na terenie Parku Kulturowego Wietrzychowice. To właśnie oni mają kierować przyszłą jednostką.

Archeologiczna perła starsza niż piramidy

W Wietrzychowicach znajduje się pięć grobowców megalitycznych, a w pobliskim Gaju – jeden. Wszystkie powstały w młodszej epoce kamienia (neolicie) i są dziełem ludności rolniczej, która uprawiała zboża, len i mak oraz hodowała zwierzęta. Konstrukcje mają kształt wydłużonego trapezu: dłuższa podstawa mierzy 10 metrów, a ramiona rozciągają się na ponad 100 metrów. W szerszej części grobowca, u jego podstawy, znajdowały się komory grobowe, w których chowano zmarłych.

Badania archeologiczne tego miejsca trwają od lat trzydziestych XX wieku. Zapoczątkował je prof. Konrad Jażdżewski, pracownik Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Obecnie wykopaliskami kieruje dr Piotr Papiernik z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Od 2006 roku cmentarzysko znajduje się pod opieką Parku Kulturowego Wietrzychowice.

Dlaczego to ważne dla Kujaw i całego regionu?

Grobowce w Wietrzychowicach to nie tylko zabytek o znaczeniu lokalnym. To świadectwo obecności człowieka na tych terenach tysiące lat przed naszą erą, starsze od słynnych piramid w Gizie. Dla mieszkańców Kujaw to powód do dumy i szansa na rozwój turystyki kulturowej. Nowa instytucja ma przyciągnąć zarówno naukowców, jak i turystów, podobnie jak robi to Biskupin.

Samorząd województwa prowadzi obecnie 17 jednostek kultury, w tym Muzeum Archeologiczne w Biskupinie. Utworzenie kolejnej placówki w Wietrzychowicach wpisuje się w strategię rozwoju dziedzictwa regionalnego i może stać się impulsem dla lokalnej społeczności.

Co dalej z grobowcami?

Wizytę w Wietrzychowicach złożyli 20 lipca marszałek Piotr Całbecki, członek zarządu województwa Marek Wojtkowski, radny Sławomir Kopyść oraz poseł Krystian Łuczak. Goście zapoznali się z historią miejsca, którą przybliżył im dr Piotr Papiernik. To spotkanie było kolejnym krokiem w kierunku formalnego powołania nowej instytucji.

W najbliższym czasie samorząd województwa wraz z gminą Izbica Kujawska opracują szczegółowy model funkcjonalny jednostki. Następnie zostaną podjęte decyzje dotyczące finansowania i harmonogramu prac. Mieszkańcy regionu mogą spodziewać się, że wkrótce to niezwykłe miejsce zyska nowe życie – jako nowoczesne centrum edukacji i badań nad pradziejami Kujaw.

Informacje przekazał Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego.